poniedziałek, 9 listopada 2026

Marcel Proust - W cieniu zakwitających dziewcząt

Czytałam już 15 lat temu. Nie wiem, jak to możliwe, ale zajęło mi to wówczas trzy czy cztery dni. Podobnie zresztą jak pierwszy tom. Czy to oznacza, że starość faktycznie nie radość i wszystko spowalnia? 

Owszem, nałożyły się na to i porządki z książkami, które staram się doprowadzić do końca (czytaj: upchnąć wszystkie stosy), a zajmują cholernie dużo czasu, i sobotnie wydarzenia w Krakowie, które zajęły głowę dokumentnie. Te pierwsze dni to kompletna panika - wiesz, że to jednorazowy wyczyn jakiegoś pojeba, ale co z tego, gdy ciągle się oglądasz za siebie i generalnie boisz się wyjść z domu. Ba, nawet klniesz na to, że mieszkasz na parterze i każdy ci może strzelić w łeb przez okno. A największym strachem napawają cię mężczyźni w kapturach (kurde, powinni tego zabronić). Po prostu utrata poczucia bezpieczeństwa i tyle. Psychika zrąbana, bo dotarło do ciebie, że to nie wydarza się jedynie gdzieś daleko, że jest możliwe tu i teraz. 

A ile zjebów wypełzło przy okazji spod kamienia, to już kompletna abstrakcja... 

Świat Prousta wydaje się przy tym sielankowy - ale i narrator przechodzi przez ciężkie chwile 😉 Najpierw przeżywa miłość do Gilberty (córki Swanna i Odety z pierwszego tomu), z którą przestaje się widywać, żeby ją tym bardziej do siebie przyciągnąć i przywiązać (ale ta taktyka nie zdaje egzaminu*), potem zakochuje się w całej grupce dziewcząt nad morzem, nie wiedząc, którą ostatecznie wybrać, a gdy decyduje się na Albertynę, ze zdziwieniem stwierdza, że twierdzenie Blocha, jakoby wszystkie kobiety były łatwe i tylko czekały na znak mężczyzny, niekoniecznie się sprawdza w praktyce. Miłość rozłożona na czynniki pierwsze - najpierw w poprzednim tomie, gdy dotyczyła dorosłego Swanna, a teraz, gdy mowa o młodym chłopcu. I zawsze śmieszna, gdy się na nią spojrzy z boku, a przecież wszyscy przez to przechodzimy. 
* wypróbowane w podstawówce, gdy jakoś się oziębiły stosunki z ówczesną przyjaciółką i zadając sobie psychiczne tortury udawałam, że mi wcale na niej nie zależy 😁

Cieszy mnie zaznaczenie, że ta nadmorska wiledżiatura, ten pobyt w Balbec z babką i służącą Franciszką jest pierwszy, bo jeśli Marcel pojedzie tam ponownie za rok, i on będzie inny i dziewczęta będą inne. A więc czekają nas inne wrażenia.


Początek pierwszej części: 


Koniec pierwszej części:


Początek drugiej części: 


Koniec drugiej części:


Wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1957, 603 strony

Tytuł oryginalny: A' l'ombre des jeunes filles en fleurs

Przełożył z francuskiego: Tadeusz Żeleński (Boy)

Z własnej półki

Przeczytałam 8 listopada 2026 roku  

 

Nie było lekko, a w grudniu i styczniu będzie jeszcze ciężej. Czy po prostu dłużej.  Kolejne tomy mają więcej stron 😉 Ale potem już z górki!