czwartek, 13 września 2012

Aleksander Minkowski - Błękitni z latającego talerza

Skrót:
- bohater Jarema 15 lat
- ojciec marynarz dalekomorski
- matka zmarła na raka
- Jarema mieszka u dziadków: babcia znakomita kucharka przyjmuje letników, dziadek (były listonosz) zajmuje się stolarką, żeby dorobić
- na wakacje przyjeżdża z Warszawy Wilga
- jest też jej kolega Czesiek, ale mieszka w pensjonacie
- są u Jaremy koledzy, ale nie ma przyjaciela
- odkrywają razem ruiny, loch, a w nim ślady izby tortur; przyjeżdża TV z Olsztyna, bo to gdzieś na Warmii czy Mazurach
- na wakacje przyjechali też młodzi z Ameryki; mają Pontiaca, ale sami na niego zapracowali, toteż Jarema wpada na pomysł, by dorabiać sobie u dziadka w warsztacie
- miejscowa banda Siedmiu Wspaniałych z lekka terroryzuje otoczenie
- Jarema kocha się w Wildze, ale to trudna miłość: nie wiadomo, czy dziewczyna chce tylko zrobić na złość Cześkowi czy też rzeczywiście podziela uczucia Jaremy
- i wreszcie błękitni: Jarema widuje latający spodek i niebieskoskórych ludzików z trąbami zamiast nosów
- wyjaśnia się, że to Amerykanie ze swoim wypasionym namiotem i strojami do nurkowania :)
Przeczytałam 11 września 2012.


Wczoraj miałam tylko chwilkę na relaks, obejrzałam więc krótki film (20 minut) o przygodzie dwóch sympatycznych piesków: Barbos w gostiach u Bobika (Barbos w gościach u Bobika).
Można sobie obejrzeć - póki co - na YT:

Барбос в гостях у Бобика (1964)

Oto nasz główny bohater Barbos. Mieszka niestety niezbyt komfortowo w byle jak zbitej z przypadkowych materiałów budzie. Gdy przychodzi deszcz, Barbos ma darmowy prysznic.

Nic dziwnego, że z zadowoleniem przyjmuje zaproszenie od salonowego pieska Bobika, którego pan akurat wyszedł z domu. Wszystko jest dla niego nowe:

Barbos zapoznaje się z mieszkaniem, obwąchuje z zaciekawieniem pluszowego kota...

Bobik lubi się chwalić, więc przynosi album wypełniony swoimi zdjęciami:

No a potem zaprasza do stołu:

Konsumpcja kończy się mała dewastacją, trzeba po niej wziąć kąpiel w łazience.

Potem przychodzi czas na oglądanie telewizji, a że akurat pokazują lekkoatletów, również Barbos postanawia poćwiczyć skoki:

Po tak emocjonujących chwilach bohaterów zmorzył sen... a przecież pan zabrania Bobikowi wchodzić na łóżko... toteż będzie rózga w robocie :)


środa, 12 września 2012

Georges Simenon - Le revolver de Maigret

Do drzwi domu Maigreta puka młody człowiek, komisarz jest w pracy, ale szanowna małżonka lituje się nad młodzieńcem i wpuszcza go do salonu. Traf chciał, że na kominku leżał wyciągnięty poprzedniego dnia z szuflady rewolwer, który Maigret dostał od swoich amerykańskich kolegów. Gdy pani Maigretowa wyjrzała z kuchni, gdzie zajęta była obiadem, młodego człowieka już nie było. Rewolweru też nie.
Tego samego wieczoru państwo Maigretowie udają się na proszoną kolację. Jednym z zapowiedzianych gości był szkolny kolega gospodarza, zwany baronem. Baron był niezmiernie zainteresowany poznaniem komisarza, jednak na kolacji się nie pojawił. Zaintrygowany Maigret udaje się do barona, który twierdzi, że jest chory. Od konsjerżki Maigret dowiaduje się, że baron poprzedniego wieczora wywoził ciężki kufer. Zdeponował go na Gare du Nord. Policja odkrywa w kufrze zwłoki pewnego deputowanego.
Co łączy barona, młodego człowieka, zamordowanego polityka i gdzie jest rewolwer Maigreta? Zachęcam do lektury (książka została wydana po polsku w 2007 roku).
Napisane we wrześniu 1952 roku, a więc 60 lat temu.
Przeczytałam 10 września 2012.

A tu moje dzisiejsze przygody. Zobaczyłam na mieście nową książeczkę z serii przewodników wydawanych przez vis - a - vis/Etiuda, kosztowała 20 zet. Przypomniałam sobie, że sprzedają też na swojej stronie i wtedy jest taniej. Istotnie cena na stronie wynosiła 15 zł, a więc hurra! Muszę pomyśleć, na co przeznaczę zaoszczędzone 5 zł...
Udałam się dziś o świcie po odbiór osobisty, albowiem wyznaczono mi drogą mailową godziny 8.30 - 9.30. Magazyn: na Zabłociu. Ach, co za awanturniczy tryb życia prowadzę! Gdybyście widzieli ten budynek, tę windę (drżałam jak w horrorze, no ale przecież nie będę po schodach wspinać się na 6. piętro), te korytarze, te zakręty, ten labirynt, te dźwięki, te stęki! W którymś momencie jednak przygoda się skończyła (choć już myślałam, że żywa stamtąd nie wyjdę i w dodatku nie zostawiłam nikomu adresu, gdzie się udaję) - zlokalizowałam właściwe pomieszczenie i uzyskałam drogą kupna egzemplarz Zwierzyńca i Bielan, a że poprosiłam też o fakturę, cena spadła do 12,60! Jak ja pięknie oszczędzam, no coraz lepiej mi to idzie!

Nie był to koniec dzisiejszych książkowych peregrynacji, bowiem z Zabłocia udałam się z kolei na Prądnik Czerwony, po odbiór Grand Hotelu z allegro.
Jestem tam stałym gościem, bo często u nich wyhaczam jakieś cracoviana... i jedyny problem w tym, że firma ma siedzibę w szeregówce... a przed szeregówką ogródek... a w ogródku kartony z książkami po złotówce...
No to już wiecie rozumiecie...
Zaoszczędzone na Zwierzyńcu złotówki pooooszły.
Dobrze, że miałam ze sobą awośkę...
I nawet jeszcze się nie mogłam tymi nowościami nacieszyć, bo zdążyłam jedynie wrócić do domu, zjeść coś i wio do pracy. Ale dziś wieczorem je obwącham, obsmyram, obwoluty pościągam i okładki obejrzę... no obadam po prostu :)
Takie życie uzależnionych.

Swoją drogą to planuję projekt CZARNA SERIA PIW... ale muszę skończyć któryś wcześniejszy najpierw!

wtorek, 11 września 2012

Magdalena Jankowska, Małgorzata Kocańda - Kraków między wojnami

Podtytuł: Opowieść o życiu miasta 1918-1939
Świeżynka. Zobaczyłam w piątek w internecie, natychmiast zakupiłam na allegro i pojechałam po pracy odebrać osobiście gdzieś na Wadowicką (przy okazji wycieczka krajoznawcza).
Jak się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy, wiadomo nie od dziś.
Kupiłam na ślepo, jedynie czytając opis odwydawniczy, oczywiście zachęcający. A jeszcze w bonusie DVD z jakimiś filmikami z tego okresu i mapa Krakowa z 1931 roku. Dawaj!
Całość była szczelnie zafoliowana, więc zajrzałam do środka dopiero w domu. A tam... a tam okazuje się, że to seria obejmująca całą Polskę, skonstruowana według jednej sztampy: krótkie rozdzialiki omawiające po kolei a to naukę a to ludność a to kwestie zdrowotne a to szkolnictwo a to teatry i tak dalej. Wszystko to, co można znaleźć o wiele szerzej omówione w czwartym tomie Dziejów Krakowa (och, czemuż ja go nie mam... i czemuż osiąga on na allegro ceny około 300 zet). Całość okraszona ilustracjami, co do których też mam zastrzeżenia: niektóre zupełnie niepotrzebne, nic nie wnoszące, inne powtarzające się, jeszcze inne bez potrzeby zajmujące pół strony.
No i te banialuki...
Oto na przykład w rozdziale PRACA dowiadujemy się, że w 1931 roku (na 219 tys. mieszkańców) około 67 tys. pracowało w... górnictwie! Ten rozdział powinien się nazywać HUMOR I SATYRA. Dowód na taśmowo powstającą serię, jeden plik na drugim (tak, jest też tom Katowice między wojnami).
Przejdźmy do rozrywki. KINO. Oto kinoteatr Sztuka po przebudowie w 1916 roku mógł pomieścić... 5189 osób. Brawo! Niech się teatr Słowackiego ze swoim marnym tysiącem schowa!
PRASA. Marian Dąbrowski utworzył koncern prasowo-wydawniczy, dla którego - wedle autorek - specjalnie wybudowano gmach przy ul. Wielopole 1 - Pałac Prasy. Tia... a najpierw zburzono Bazar pewnie.
MUZYKA. Wśród podawanych adresów instytucji mamy Filharmonię Krakowską przy Zwierzynieckiej 1.
WISŁA. Któraś powódź sięgnęła ponoć... placu Jordana. Niestety na załączonym planie placu takiego nie znalazłam.
Jak widać, jestem mocno niezadowolona z zakupu. Być może ktoś, kto nie ma zielonego pojęcia o Krakowie, byłby bardziej ukontentowany... tylko nie bardzo sobie wyobrażam, że ktoś taki - osoba nie interesująca się do tej pory Krakowem - miałby wyciągnąć kasę z portfela i nabyć Kraków między wojnami.
Ja moich 63 zł i 92 groszy szczerze żałuję.
Wydawnictwo KSIĘŻY MŁYN, 2011
Przeczytałam 9 września 2012.





A co z DVD? Ha ha. Jeden filmik o Lajkoniku (to taki facet z czarną brodą i spiczastą czapką na głowie, który jak oczadziały kręci się w kółko), parę obrazków z Krakowa nakręconych przez jakiegoś dokumentalistę amerykańskiego i jeszcze "Jewish Life in Krakow", tu znowu faceci z lisich czapach zaiwaniają do synagogi. Niech mi nikt nie wmawia, że to wszystko, co można znaleźć o przedwojennym Krakowie.

To jest o niebo lepsze, tyle że to kalendarium: trudno wziąć do poduszki i czytać od deski do deski :)


W tymże samym internecie, a dokładnie na allegro, ujrzałam ofertę sprzedaży pozycji Urzędy i urzędnicy Podgórza, wydanej przez Radę Dzielnicy XIII, a rozdawanej, jak to dzielnicowe wydawnictwa, bezpłatnie. Spryciarz na allegro śpiewał za nią 60 zł!
Spisałam sobie tytuł - bo tej książki w życiu nie widziałam, choć pochodzi z 2008 roku - i dziś wykonałam telefon do Rady Dzielnicy, gdzie Urzędy mi wyszukano w jakiejś szafie i uprzejmie zostawiono na portierni, żebym mogła odebrać po pracy :)

Tym samym moje podgórzana będące materiałami z sesji naukowych organizowanych przez różne podgórskie instytucje wzbogaciły się do pięciu sztuk:

niedziela, 9 września 2012

Helena Boguszewska - Całe życie Sabiny

Daję 10 punktów na dziesięć, tak mi się ta powieść spodobała. Została wydana w serii Biblioteka Dwudziestolecia, która wychodziła w Czytelniku w latach 50-tych i właśnie w 1958 roku nabył ją mój Ojczasty. Z tej samej serii jest w domu jeszcze kilka pozycji, z których planuję sobie przywieźć Palę Paryż Brunona Jasieńskiego, bo czytałam w biografii Lili Brik, że to była odpowiedź na Palę Moskwę Paula Moranda.
Boguszewska napisała Całe życie Sabiny w 1934 roku, krytyka zalicza ją do nurtu psychologicznego, polskiego oddźwięku na Prousta.
Sabinę poznajemy w chwili, gdy w gabinecie lekarza slyszy wyrok śmierci. Ma około 50 lat, a za sobą niezbyt udane życie osobiste. Wraca do domu, który nawet nie jest jej domem, mieszka bowiem wraz z rodziną siostry, przekazuje zalecenie od lekarza, że ma się zaraz położyć, siostra szybko organizuje pokój dla chorej i od tej pory Sabina już nie wstanie z łóżka. Gdy siostrzenica przymierza jedną z jej sukienek, zastanawiając się, czy nie dałoby się jej przerobić na bal, Sabina wspomina, jak razem z siostrą były kiedyś na balu w Towarzystwie Rolniczym...w jakich sukniach... i nagle czuje, że musi teraz przemyśleć całe swoje życie, po sukniach właśnie: poczynając od tej dziwnej sukienki w różowy rzucik z dzieciństwa aż po tę ostatnią, granatową... bo innych sukien już nie będzie...
Po sukniach przychodzi czas na rozpamiętywanie różnych chwil z życia po mieszkaniach, po służących, po książkach, po zabawach i zajęciach, po porankach wreszcie.
Wspaniale skonstruowana opowieść o życiu kobiety, której nic się szczególnie nie udało: ani praca, ani niezależność, ani małżeństwo, ani macierzyństwo, choć i tragedii w tym życiu nie było. Zwyczajne takie życie, jak tyle innych obok nas.
Przeczytałam 8 września 2012.



Obejrzałam film z 1956 roku, zatytułowany Wiesna na Zariecznoj ulice (Wiosna na ulicy Zarzecznej).

Весна на Заречной улице
Na YT z angielskimi napisami

Oto jego bohaterka, Tatiana Siergiejewna:
To absolwentka instytutu pedagogicznego. Przyjeżdża właśnie do robotniczego miasteczka (film kręcono w Zaporożu na Ukrainie), by uczyć języka i literatury rosyjskiej w miejscowej szkole wieczorowej.

Pierwsze wrażenie na temat przyszłych uczniów nie jest najlepsze, ot, wystają pod kioskiem z piwem.
Nie zachwyca jej też Sasza Sawczenko, spotkany podczas jazdy okazją spod dworca kolejowego. Pewny siebie, chełpliwy, od razu ją próbuje podrywać. Też będzie jej uczniem.


Tatiana wynajmuje pokój u Ziny i jej matki. Zina uważa się za dziewczynę Saszy i od początku nie darzy nauczycielki sympatią, wyczuwając w niej rywalkę.

Tatiana zaczyna pracę. Szybko okazuje się, że jest wymagająca i surowa, a Sasza chciałby w klasie dowcipkować, co prowadzi do pierwszych konfliktów.
Dbała o swój świeży autorytet pedagoga Tatiana nie może tolerować takich sytuacji: podczas dyktanda Sasza pisze w zeszycie: Znudziły mnie te pejzaże, lepiej niech pani powie, co robi dziś wieczorem.

Pod pretekstem pomocy w zadaniach Sasza pojawia się u Tatiany, ale odchodzi po cichu, gdy widzi ją wsłuchaną w koncert Rachmaninowa: uświadamia sobie dzielącą ich przepaść, on jest tylko robociarzem, pracuje w stalowni, ona inteligentką.

Jednocześnie Sasza zdaje sobie sprawę, że naprawdę zakochał się w Tatianie, że żarty się skończyły.

Gdy Tatiana, w obecności inżyniera (czyli też inteligenta), którego kiedyś mobilizowała do nauki i z którym się przyjaźni, robi Saszy uwagi co do jego ortografii, chłopak postanawia zniknąć z jej życia i przestaje chodzić do szkoły.

Zina cieszy się, że wrócił do niej jej ukochany...

A tymczasem koledzy zorientowali się w sytuacji i zaczynają się podśmiewać z Saszy.

Kolejna nieudana próba porozumienia...

aż wreszcie Tatiana sama szuka Saszy w jego stalowni - tu następuję wątek MIŁOŚĆ A SPUST SURÓWKI :)
Wszystko kończy się wyjaśniającą rozmową:
i możemy spodziewać się, że odtąd żyli długo i szczęśliwie :)

Wiesna na Zariecznoj ulice była najbardziej popularnym filmem czasu odwilży i najwyraźniej popularnością cieszy się do dziś: na portalu kino-teatr.ru ma 1008 komentarzy!

sobota, 8 września 2012

Mikołaj Gogol - Wieczory na futorze koło Dikańki


Вечера на хуторе близ Диканьки

Tym razem wszystko zaczęło się od filmu. Szukałam czegoś na wieczór, ten tytuł wydał mi się znajomy.
O ja niedouczona. Myślałam, że to coś współczesnego. A to według Gogola.
Film powstał według opowiadania Noc wigilijna ze zbioru pod tytułem Wieczory na futorze koło Dikańki.
W noc przed Bożym Narodzeniem diabeł buszuje po futorze w pobliżu Dikańki.
Od razu wyjaśniam, że nazwa takiego małego gospodarstwa, jakby naszego folwarku, brzmi chutor, ale w wydaniu Gogola, które posiadam, użyto gwarowego słowa futor.
Miejscowy kowal Wakuła, młodziak na schwał, zakochany jest nieprzytomnie w krasawicy Oksanie, córce Kozaka Czuba, dziewczynie dość bałamutnej i zawracającej w głowie wszystkim po kolei chłopakom.
Podczas przekomarzań pośród innych dziewcząt, które w tę magiczną noc chodzą po futorze kolędując, Oksana obiecuje Wakule, że wyjdzie za niego za mąż, gdy ten przyniesie jej trzewiki carycy.
Tymczasem do matki Wakuły, wdowy Sołochy, schodzą się najrozmaitsi miejscowi amanci, zazwyczaj żonaci. Przy każdym kolejnym pojawiającym się gościu, Sołocha pakuje poprzedniego do worka po węglu.
Nic więc dziwnego, że miejscowy diak tak właśnie wygląda, gdy wreszcie uda mu się z worka wydostać. Z workami jest cała prześmieszna historia, którą tutaj pominę - coś trzeba zostawić dla ewentualnego widza filmu, prawda? - natomiast Wakuła rusza za pomocą diabła do Petersburga po trzewiki carycy.
W tym czasie miejscowe plotkary już kłócą się, jaką śmiercią zginął kowal: utopił się w przeręblu czy powiesił:
Na wieść o domniemanej śmierci Wakuły Oksana wpada jednak w rozpacz:
Czy kowalowi uda się zdobyć upragnione trzewiki i Oksanę - tego dowiecie się oglądając film (na YT z napisami angielskimi) :)

Zachęcona filmem, sięgnęłam pod sufit na półkę z Pismami wybranymi Gogola.
Odziedziczyłam je po swoim Ojczastym, jeśli można użyć słowa dziedziczenie, gdy mój Ojczasty jeszcze dzięki Bogu żyw - ot, po prostu bezczelnie zabrałam z domu, jak tyle innych :)
Nawiasem mówiąc, Tato był w moim obecnym wieku, gdy zaczęłam te jego książki wywozić do Krakowa, i nigdy słowa na ten temat nie powiedział, a nawet pomagał je dźwigać na dworzec... Już ja bym dała mojej córce wynieść mi z domu choć jedną książkę! Strasznie jestem na nie zachłanna, a fuj.
Wracając do wydania z 1956 roku, prezentuje się ono tak:
Wstęp przybliżający sylwetkę Gogola napisał Ziemowit Fedecki.

Nikołaj Wasiliewicz Gogol popełnił Wieczory w młodości, mając zaledwie 22 lata. Toteż otwierają one jego Pisma wybrane:
Pierwszy tom jakoś tak bardziej sfatygowany od innych, i tak miał szczęście, że nie został haniebnie zatłuszczony, jak niektóre tomy spoczywające w oszklonej biblioteczce - chowałam za nimi kanapki naszykowane przez kochającą Mamusię do szkoły, tamże nie zjedzone i w ostatniej chwili przed powrotem rodziców z pracy upchnięte za książkami. Oczywiście kto by pamiętał następnego dnia o wyjęciu ich stamtąd i wyrzuceniu gdzieś poza domem. A potem było CO TU TAK ŚMIERDZI?

Opowiadania podzielone są na dwie części: tytułowe Wieczory i ich jakby kontynuacja czyli Mirgorod.
Jest to żywy ukraiński folklor, ze wszelkimi jego tradycjami (ponoć autor używa wielu ukrainizmów) i opowieściami.
Mnie najbardziej przypadła do gustu opowieść o staroświeckich ziemianach, wzorowanych na dziadkach Gogola, i o tym, jak pokłócił się Iwan Iwanowicz z Iwanem Nikiforowiczem.
Oto próbka z tego ostatniego:
Przy mundurze miał horodniczy osiem guzików; dziewiąty urwał się dwa lata temu w czasie procesji z okazji poświęcania cerkwi i stójkowi dotychczas nie mogą go odszukać, aczkolwiek horodniczy codziennie przy raportach, które mu składają rewirowi, zapytuje, czy guzik już się odnalazł. Osiem pozostałych guzików było rozsadzonych na mundurze w ten sposób, w jaki baby sadzą bób: jeden na prawo drugi na lewo.
Fedecki pisze, że zecerzy w drukarni zaśmiewali się przy składaniu książki. Sukces był ogromny, chwalono i komizm i jędrny ludowy dowcip i prostotę stylu i uczuciowość.

W środku znalazłam pamiątkę z czasów, gdy Ojczasty w swych kawalerskich latach pracował na Śląsku (gdzie przeżył wielką miłość hm hm). Jest to dowód odbioru gazu z Zakładów Azotowych w Chorzowie. No to przynajmniej dowiedziałam się, czym się zajmował :) bo raczej nie opowiadał o tych czasach, wiem tylko, że był gryzipiórkiem, jak to lubi określać.
Karteczkę pieczołowicie poskładałam i odłożyłam na to samo miejsce, które Tato zaznaczył podczas lektury...
Z lat 5o-tych pochodzi olbrzymia część księgozbioru w domu, jako kawaler nie obciążony żoną i dziećmi Tato sam decydował, na co wydaje pieniądze :) Później już było gorzej, pensję oddawało się Mamie, która na książki nie dawała "kieszonkowego", więc kupował już tylko za różne tam nadliczbowe i inne wpadunki :)
Zawsze mnie ciekawi, jak też pary dziś dzielą się dochodami i wydatkami, tylko par naokoło jakoś brakuje, żeby ich wypytać...
Przeczytałam 8 września 2012.

czwartek, 6 września 2012

Alberto Moravia - Automat

Jedno wielkie wspomnienie :)
Otóż, będąc w liceum zafascynowałam się włoszczyzną. Nie jarzyną (przyczyną mojego błędu ortograficznego w dyktandzie, kiedy to napisałam JARZYNA przez ż, bo myślałam, że to to samo, co JEŻYNA - w domu nie używało się słowa "jarzyna" tylko "włoszczyzna" - co za tragedia, dostałam tylko czwórkę), lecz wszystkim, co włoskie. Może przyczynę tej fascynacji pominę (dziś wydaje się żenująca), ale za tym poszedł zakup podręcznika do nauki języka, znalezionego w jakiejś księgarni w Gdańsku czy w Sopocie, podczas wczasów z FWP, przebijanie się samej przez kolejne lekcje, wreszcie wysłanie ogłoszenia o chęci korespondowania do włoskiego czasopisma, którego adres spisałam u przyjaciółki, posiadającej starszą siostrę studiującą italianistykę. Potem już tylko listonosz klął, musząc codziennie wdrapywać się na drugie piętro :) Z tych korespondencyjnych znajomości została jedna: Psiapsióła z Daleka, nawiedzająca mnie regularnie co roku w sierpniu.
Ale do rzeczy. Taż przyjaciółka z liceum, Ewelina,pożyczyła mi pewnego dnia właśnie ten tom opowiadań Moravii - Automat. Zakochałam się. Po latach udało się kupić taki sam egzemplarz :) I co się okazuje: oczywiście generalnie opowiadania zatarły się w pamięci, w końcu minęło 30 lat z hakiem... a tu czytam o Babie, wylegującej się na tapczanie, słuchającej piosenek z gramofonu stojącego na podłodze i usiłującej - z nudów - rozerwać książkę telefoniczną na pół. Baba staje mi przed oczami jak żywa, doskonale ją sobie przypominam, po tylu latach...
Przeczytałam 5 września 2012.